คำศัพท์ต่าง ๆ ที่เรามักเจอในกระบวนการออกแบบ

ในกระบวนการออกแบบ “การออกแบบผลิตภัณฑ์และบริการตามความต้องการที่แท้จริงของผู้บริโภค” ไม่ใช่แนวคิดใหม่ แต่เราอาจจะต้องใช้คำศัพท์ที่แตกต่างกันเพื่ออธิบายความหมายนั้น ซึ่งคำต่าง ๆ ที่ใช้ในการอธิบายมีรายละเอียดแตกต่างกันออกไป หรืออาจสามารถใช้แทนกันได้ ในบทความนี้เราจะจัดกลุ่มและแยกคำศัพท์ตามขั้นตอนการทำงาน ตั้งแต่กรอบวิธีคิดไปจนถึงขั้นตอนในการเรียบเรียงวิธีการในการนำเสนอ

 

กรอบวิธีคิด (Framework)

การออกแบบที่มีผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง User-centered design (UCD) หรือ การออกแบบที่มีมนุษย์เป็นศูนย์กลาง Human-centered design (HCD): การออกแบบที่เน้นผู้ใช้งานหรือมนุษย์เป็นศูนย์กลางเพื่อให้ผู้ใช้งานได้เกิดประโยชน์สูงสุด หรือการออกแบบให้ตรงกับความต้องการของผู้ใช้งาน ไม่ใช่การออกแบบให้ถูกใจผู้ออกแบบ เจ้าของโปรเจค หรือเจ้าของผลิตภัณฑ์

 

วิธีการ (Methodology)

การออกแบบการบริการ (Service Design): การออกแบบโดยคำนึงถึงผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับงานบริการทั้งหมดไม่ว่าจะเป็นผู้ใช้บริการ ผู้ให้บริการ เพื่อสร้างการบริการที่มีประสิทธิภาพ

การออกแบบประสบการณ์ Experience Design (XD) / การออกแบบปฎิสัมพันธ์ Interaction Design (IxD): การออกแบบเน้นไปที่การโต้ตอบของผู้ใช้ รวมไปถึงจุดต่าง ๆ ที่อยู่ระหว่างผู้ใช้กับผลิตภัณฑ์ ระบบ หรือบริการ

การออกแบบประสบการณ์ผู้ใช้งาน User Experience Design (UX or UXD): การออกแบบประสบการณ์ของผู้ใช้งานในด้านความรู้สึกที่ตอบสนองต่อการใช้งานผลิตภัณฑ์ หรือระบบต่าง ๆ โดยมุ่งเน้นไปที่ผู้ใช้และธุรกิจตั้งแต่เริ่มต้น ซึ่งสามารถเพิ่มมูลค่าใหม่ให้กับผลิตภัณฑ์หรือสร้างเอกลักษณ์ให้กับธุรกิจ

การออกแบบปัจจัยต่าง ๆ ที่เชื่อมต่อกับผู้ใช้งาน User Interface Design (UI or UID): การออกแบบในส่วนของการนำเสนอข้อมูล ส่วนที่ติดต่อกับผู้ใช้ หรือส่วนที่เป็นรูปลักษณ์ของผลิตภัณฑ์เพื่อสื่อสารกับผู้ใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นสี ตัวอักษร และรูปร่าง

การออกแบบประสบการณ์ผู้ใช้งานอย่างรวดเร็ว Lean UX & Agile UX: Lean UX ช่วยเร่งกระบวนการ UX โดยให้ความสําคัญกับการส่งมอบน้อยลง และมุ่งเน้นไปที่การปรับปรุงประสบการณ์ของผู้ใช้งานปลายทาง ในทางกลับกันเป้าหมายหลักของ Agile UX คือ การรวมนักพัฒนาและนักออกแบบในกระบวนการ Agile ของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ในขณะที่ยังคงยึดหลักการการออกแบบ UX แบบดั้งเดิม

กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking): การคิดเชิงออกแบบมีวิธีคิดดังนี้ การค้นหา > การออกแบบ > การสร้างต้นแบบ > ทดสอบ > ทําซ้ำ ซึ่งเน้นไปที่ผู้ใช้งานหรือมนุษย์เป็นศูนย์กลาง โดยจะต้องดูด้วยว่าผลลัพธ์ของการคิดเชิงออกแบบนั้นสามารถเป็นไปได้ทั้งในทางเทคโนโลยีและในเชิงกลยุทธ์หรือไม่

ความคิดเชิงระบบ (System Thinking): การคิดเชิงระบบจะเชื่อมต่อทั้งในเชิงข้อมูล และวิธีการการทำงานให้สอดคล้องสัมพันธ์กันเพื่อทำความเข้าใจภาพรวมทั้งหมด ดังนั้นทีมออกแบบจึงจำเป็นต้องเข้าใจการทำงานของระบบทั้งหมดเพื่อที่จะสามารถแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในแต่ละขั้นตอนได้ ไม่ใช่เพียงเข้าใจขั้นตอนการทำงานขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งเท่านั้น

 

ในขั้นตอนของการวางแผน การคิด หรือการพูดคุย เพื่อ “ออกแบบเพื่อให้ผู้ใช้งานหรือให้มนุษย์เป็นศูนย์กลาง” เราควรจะออกแบบการสื่อสารด้วยคำหรือความหมายที่เพื่อนร่วมงานไปจนถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับโปรเจคเข้าใจเนื้อหาได้ครบถ้วนก่อน เพื่อไม่ให้เกิดการตีความที่ผิด ไม่ว่าจะเป็นเอกสารต่าง ๆ ตั้งแต่เอกสารกำหนดขอบเขตการทำงาน (Terms of Reference หรือ TOR) บรีฟ รวมไปถึงการประชุม เพื่อหลีกเลี่ยงความล่าช้าเนื่องจากต้องใช้เวลาในการตีความหมายของคำศัพท์